Groenhuis Gastehuis, Philippolis, 051-773-0073

Verken Mykonos per kwadmotorfiets

- Jens Friis
OM Mykonos te "verken" met 'n kwadmotorfiets mag dalk die indruk wek dat dié gewilde Griekse eiland gróót is. Maar dis geensins die geval nie. Met 'n motor sou jy dit van een kant na die ander maklik in 'n twintig minute kon kafdraf.
Nietemin is daar op dié eiland van beperkte omvang heelwat te sien as jy uit die hoofdorp, oftewel die Chora, ry. Die res van die eiland is steeds grootliks ongeskonde en buiten vir die strande, verken min toeriste die res van Mykonos.
Ná 'n onlangse besoek kan ek bevestig: daar is g'n beter manier om dié dele van Mykonos te sien as per kwadmotorfiets nie.
Met dié vierwiel-motorfietse (kwad verwys na "vier" soos in kwadrupleeg) het jy jou eie vervoer en kan jy kom en gaan soos jy wil.
Dis nie duur nie - vir vier dae het een ons R1000 gekos. Met R250 per dag sou jy dalk wel 'n klein karretjie kon huur in Suid-Afrika, maar in dié geweste is dit byna soveel as wat jy sou betaal vir 'n taxi of om 'n keer op 'n boot te ry van die hawe na 'n strand.
Boonop hoef jy dan ook nie by openbare vervoerskedules te hou nie.
Ons het heelwat gekarjakker op onse kwad en die brandstof vir die vier dae was 'n raps minder as R100.
Op Mykonos wemel dit van plekke wat kwads, motors en motorfietse verhuur. Die kompetisie is gevolglik straf en die pryse verskil weinig.
Om 'n kwad te huur het jy 'n geldige Suid-Afrikaanse bestuurderslisensie en 'n kredietkaart nodig.
Selfs al het jy nog nie vantevore 'n kwad gery nie, is dit verspot maklik en sal jy dit beslis gou onder die knie kry. Dit het nie ratte nie en met vier wiele is omslaan feitlik onmoontlik. Daar is net 'n beperking dat kinders onder ses jaar dit nie mag bestuur nie!
Twee mense kan gemaklik op dié kwads sit en as jy nou nie te lywig is nie sal daar selfs nog plek wees vir 'n groterige sak vir inkopies of strandhanddoeke.
Die paadjies is feitlik almal geteer en 'n stofpadryery is dus selde nodig.
Almal ry sonder valhelms. Só hoef jy dan nie 'n sware valhelm saam te piekel na Mykonos se gewilde strande of klubs nie.
Omdat die eiland klein is, is dit nie 'n probleem dat 'n kwad nie vinnig kan ry nie. Jy gaan wel daar kom, hoewel dit 'n raps langer gaan duur. (Op 'n gelykte het ons wel een keer 52 km/h gehaal.) Selfs die motors ry stadig, want die paadjies is nou en daar is baie draaie. Ons was dol daaroor om deur dié droë eiland te "jaag" en die wind in ons hare te voel!
En moenie te veel vrees dat jy dalk iewers verkeerd gaan ry of 'n verkeersoortreding gaan begaan nie. Daar is soveel kwads en toeriste dat die motoriste en verkeerskonstabels foute maar gelate aanvaar.
Wat wel 'n lastigheid is, is dat geen voertuie toegelaat word nie in die grootste deel van die Chora (hoofdorp). Gevolglik moet jy in parkeerterreine 'n end uit die middedorp stilhou. Maar minstens is dit makliker om parkeerplek hier te vind as met 'n kar wat veel groter is.
'n Heerlikheid was om te stop wanneer jy wou of dit nou vir 'n esel, 'n ruïne of 'n afgeleë strandjie was.
'n Kwad het ook 'n maklike manier gebied om by die gewilde strande te kom soos Eliah, Superparadise en Paranga.
'n Voordeel van Eliah is dat dit stiller is as Superaparadise - een van die gewildste partytjieplekke op aarde en glo selfs beter as Ibiza.
Eliah se strandrestaurant bied watertand maaltye. My gunsteling dis was hul opgestopte sampioene met knoffel, olyfolie en talle speserye wat bedien word met halloumi-kaas en oorryp tamaties.
'n Snaaksigheid van Mykonos is dat hier weinig dorpies is - daar is byvoorbeeld net vier petrolstasies. Buiten vir die Chora lyk die res van die eiland eerder soos plotte met elke hier en daar 'n huis en kerkie.
Een van die enigste dorpies is Ano Mera, in die middel van die eiland (5 km van die Chora). Ano Mera het een van die mooiste kerkies wat ek in my dag des lewens nog ooit gesien het. 'n Móét as jy ooit in dié kontrei kom.
En as jy huis toe gaan is die wette lekker dat jy die vryheid gehad het om self vorm te gee aan jou vakansie danksy 'n eie vervoermiddel.
Boonop het jy waarskynlik iets nuuts leer doen: om 'n kwad te ry. En watter beter plek as op die idilliese Mykonos?

Klaarstroom

ONTHOU jy daai Klipdrift-advertensie waar die stasiemeester ook die posmeester én die burgemeester is?
Die “met eisj, ja”-mense het waarskynlik na ‘n eenmansdorpie gesoek en daarom op Klaarstroom besluit, maar dié plaasdorp aan die mond van Meiringspoort was om nóg ‘n rede ‘n goeie keuse vir verfilming.
Die Swartberg se helderskoon (“clear”) strome wat na Klaarstroom (van daar die dorp se naam) vloei, is ideaal vir die maak van witblits en só is ook die druiwe uit dié kontrei. Die druiweboere sal jou sê dié hardehout vergelyk met die beste Franse konjak. Die rede hiervoor lê in die klimaat. Benewens die stroospoet hanepootdruiwe waarvan die suikergehalte in dié droë wêreld hoog is, lewer dit ‘n ideale brandewyndruif.
Rose Willis, Karoo-historikus, het eens opgemerk Klaarstroom is soos die mitiese Brigadoon. “Party mense sien dit en ander nie” (en des te meer met ‘n glas Klipdrift agter die blad! Die meeste mense wat van Beaufort-Wes na Oudtshoorn deur Meiringspoort reis ry dié klein dorpie skoon mis sonder dat hulle dit besef.
Kleintyd het ook ons vakansie hier verby gesnel na Hartenbos. Maar nie te lank gelede het ‘n foto van Klaarstroom my aandag getrek en ná ‘n kuier in die Klein Karoo en die onlangse fees in Oudsthoorn het ons hier aangedoen - vir die eerste keer. Die ellelange stuk pad na Beaufort-wes moes eers wag.
Op dié dag is dit stil – selfs stiller as wat dit gewoonweg moet wees – want dis reënerig, koel en douvoordag op dié Sondagmôre. Soos in baie dorpies is daar meer kerkies as mense op straat. Maar een se konsistoriedeur staan oop en dit lyk of die kerkraad vergadering hou voor kerk. Die ouderlinge en diakens is gepak en gedas, in swart en wit, soos jy deesdae selde sien.
Weens die grootpad waarop die mensdom verbyswiep het die wêreld vir jare van Klaarstroom vergeet. En só het die dorp byvoorbeeld eers in 1996 elektrisiteit gekry.
Maar dis ook danksy dié pad dat Klaarstroom in deeske dae nie “klaar” is nie. Hier is geboue en ongerepte dorpstonele wat weinig verander het in die afgelope eeu. Stedelinge het 'n hunkering hierna, want dít vind jy selde.
Dis in die 1990’s wat natuurliefhebbers dié dorpie “herontdek” het. Maar die woord het vinnig versprei oor Klaarstroom se goed bewaarde geboue, rustigheid en uitsig op die Swartberg. Daar word vertel selfs die skone Minki van der Westhuizen wou nie te lank gelede een van Klaarstroom se twee dosyne Karoo-Victoriaanse huise koop.
Nes Pietersburg in Limpopo wat deesdae Polokwane heet, is Klaarstroom ook aanvanklik Pietersburg gedoop. Maar dié naamsverandering het in toeka se dae al plaasgevind. Dit het só gebeur …
In 1858 is Meiringspoort geopen en Klaarstroom het spoedig hierna gevolg as ‘n afsaalplek vir transportwaens, handelaars, reisigers en die poskoets. ‘n Hotel en winkels het hul deure geopen en in 1860 is 27 erwe uitgelê op die plaas De Klaare Stroom. Die nuwe dorp sou Pietersburg heet, maar dié nuwe naam het nie aanklank in die volksmond gevind nie en De Klaare Stroom het Klaarstroom geword.
In die fleur van sy lewe kon Klaarstroom ook spog met 'n slagter, smit en meulenaar. ‘n Anglikaanse Kerk, The Church of the Good Shepherd, sou in 1880 volg en ‘n Nederduits-Gereformeerde Kerk is in 1926 gebou.
Een van die interessantste karakters wat hier gewoon het was Adolph Gustave Bernhardt, ‘n jong Duitser wat die wolwassery oorgeneem het. Hy het ook ‘n winkel en goeie bande met Europese groothandelaars gehad. Só was die jongste modes en nuwighede van oorsee altyd in dié kleine nedersetting beskikbaar.
Dit was ook in doerie jare wat Deneys Reits en sy kommando onderweg na Jan Smuts deur Klaarstroom gegalop het. Dié Brits-beheerde dorp was in rep en roer. “Die honde het geblaf, vensters het oopgegaan en soldate het die straat in gehardloop,” skryf Reitz in Commando.
Maar sulke “opwinding” gebeur daar selde in Klaarstroom. Genadiglik. Selfs deesdae is dit kalm by die polisiekantoor (dalk die mooiste in die land?), want hier in Klaarstroom i die misdaadsyfer laag.
Die rantjie skuins oorkant die polisiekantoor bied ‘n onvergeetlike blik op die Swartberg en die krakende Karoo-vlaktes. Gaan sit laatmiddag hier en kyk hoe die son dié berg se plooie kleur. Dis 'n oomblik om te preserveer. En dis selfs nóg mooier as jy dié uitsig wil vier met ‘n skemerkelkie - beter as ‘n skeutjie plaaslike witblits, kan jy nie.
Die stokers sal jou vertel dat witblits van druiwe kom en mampoer van ander vrugte. Maar die eindproduk bly dieselfde: boerebrandewyn.
Moenie volgende keer wéér die tuiste van die Klipdrift-ad misry nie!

WERD OM TE WEET (kassie)
* Klaarstroom is in die Groot-Karoo by die noordelike ingang na Meiringspoort. De Rust is 23 km suid aan die Klein-Karoo se kant, Prins Albert 60 km oos en Uniondale 95 km noordwes – almal dorpies wat jy met vrug van hier kan gaan verken.
* Klaarstroom-gastehuis (023-5411-474 of 082-4888-370) langs die hoofstraat vra R300 p.p. vir bed en ontbyt en R95 ekstra vir aandete. Besprekings is veral noodsaaklik tydens die Desember-skoolvakansie, die KKNK en die Meiringspoort-halfmarathon in die lente.
* Voordat jy die pad vat na Beaufort-Wes is Poort-Pourri die laaste gebou aan jou linkerkant. Skaf hier 'n allerlei goete aan soos knalpienk volstruisveerstoffers en boeke van ouds. Moenie vergeet om hier ‘n yskoue koeldrank te koop nie. Helaas g’n hardehout vir jou nie, want Beaufort-Wes wag 130 km ver.
* Lees dié boeke voordat jy gaan kuier: The Great Karoo deur Leon Nell (Struik, 2008), The Karoo Cookbook saamgestel deur Rose Willis (Struik, 2008), Swartberg en sy mense deur Sue van Waart (Lapa, 2001) en Karoo Keepsakes van Chris Marais & Julienne du Toit (MLM, 2009).
* Vir meer inligting: www.klaarstroom.co.za.

Dra Swaar

DRA SWAAR: Daar is sekerlik min lamppale in die land wat met soveel advertensieborde spog as dié een in Richmond se middedorp. Foto: JENS FRIIS

Groenhuis Gastehuis, Philippolis, 051-773-0073

Die jaar word ryp ...

RICHMOND. 'n Paar goudgeel bome kondig die herfs aan in dié Noord-Kaapse dorp. Foto: Jens Friis

Karkloof: Waar tyd vergaan

JENS FRIIS het gaan "tyd koop" by Karkloof, duskant Pietermaritzburg.

KARKLOOF SPA WELLNESS AND WILDLIFE RETREAT is die enigste wat vanjaar ‘n gesogte Relais & Chateaux-eiendom in Suid-Afrika sal word. Boonop het SA Toerisme dit aangewys as 2009 se beste "Akkommodasie Verskaffer in Suid-Afrika".
En dít is gewis nie om dowe neute nie.
Met ons kuier daar stap ons deur ‘n ongeskonde reënwoud (‘n klipgooi van Pietermaritzburg, maar in ‘n vallei sodat jy saans g’n liggies sien nie)
Swem in ‘n poel waarin 'n waterval stort (dis hoër as die Victoria-waterval).
Vergaap ons aan ‘n dagoue renostertjie (so klein soos ‘n molshoop).
En word gepamperlang in die plaaslike spa (die grootste in Afrika).
Ja, Karkloof ís in ‘n klas van sy eie.
Wat elders hoogtepunte sou wees soos ‘n piekniek in die veld met sononder óf om te swem in ‘n verligte warmwaterswembad onder maanlig, is hier bloot nóg ‘n heerlikheid.
"Maar bowenal probeer Karkloof vir sy gaste tyd koop. Dít waarvan almal te min het ," sê Carin Walton, die spa-bestuurder.
En as daar slegs één ding is van dié besonderse plek, wat my moet by bly, dan sou dit juis dít wees: dat jy hier tred verloor van tyd.
Só sit sekere spa-behandelings vir die horlosie ore aan deurdat jou liggaam blykbaar tot drie keer soveel rus kry as wanneer jy slaap. Tyd word relatief as jy in ‘n bad dryf en dobberend opkyk na gekleurde "sterretjies".
Dié kleurterapie en ander lekkertes wérk, want jy stap met hernude energie daar uit.
Twéé keer kyk jy as duikers en koedoes wei bo-op die eko-vriendelike spa se platdak waar groen gras groei.
Daar is ellelange lyste van dinge te doen by Karkloof, maar die wonderlike wete is dat die besluit by jóú lê. Jy kan enige tyd, enigiets doen. "Haas" is ‘n woord wat nie bestaan. Voel jy laat-aand na roer-eier-en-spek, kan jy dit in jou kamer kry. Wil jy ‘n vis uit ‘n bergstroom trek, sal ‘n sjef sorg dat jy later daaraan kan weglê. Of as jy op 'n wildsrit wil gaan, is ‘n gids heeldag op sy pos.
En eienaardig genoeg, gebeur daar iets heel besonders as jy nie afsprake het nie: dis asof jou dae rek.
Karkloof sal jou soos ‘n handskoen pas as jy jou moet afvra wanneer laas het jý só ‘n sorgvrye dag beleef.
Soos ‘n gas opmerk: "In die week word ek gebombardeer met mense en hul probleme. Daarom is ek snoep met my naweke en kies fyn waar ek dit deurbring. Karkloof is ‘n immergewilde keuse, want die personeel dring nie jou persoonlike ruimte binne nie, maar sorg tog dat alles altyd byderhand is."
En voorwaar gaan níks dié personeel verby nie.
Op die eerste dag vra ons die gasvrou wat se vloeibare seep hulle gebruik, want dit ruik ene blom. Met ons vertrek wag ‘n flessie daarvan vir ons as ‘n totwedersiens-geskenkie.
Óf merk jy oor middagete teenoor die kelner op dat dit lyk of die wolke opsteek, gaan loer hy ongevraagd op die internet én rapporteer terug of die son gaan skyn, al dan nie.
Ja, die personeel is gekonfyt in die lewering van onberispelike diens.
Vir diegene vir wie tyd belangriker is as geld (én dit kan bekostig), kan ek nie aan ‘n beter plek dink as Karkloof nie.
Laat jou liggaam en siel hier heel - op jou eie tyd.
Ek beveel Karkloof onvoorwaardelik aan.

SOU JY GAAN …
WAAR? Karkloof is 24 km van Pietermaritzburg in die rigting van die Albert Falls-dam.
PRYS: Jy kan oorbly vir vanaf R2500 per nag tot R3990 (alles ingesluit). Hoe langer jy bly, hoe goedkoper word dit (reservations@karkloofspa.com). Die spa is oop vir die publiek, maar besprekings is 'n móét (tel. 033-569-1321).
DIT BLY MY OOK BY: Lees jy deur die gasteboek, is daar gereeld gaste wat skryf dat hulle hou van die interieur van die restaurant, ontvangs, die kamers ... En dis verblydend, want jy kan sien daar is baie werk, tyd en liefde daarin gesteek. Stilering is immers ‘n manier om die wereld ‘n bietjie mooier te maak.
VIR MEER INLIGTING: www.karkloofspa.com